Tasarruf, irade gücüyle değil sistemle kazanılır. Ay sonunda kalan parayı biriktirmeye çalışan çoğu kişi başarısız olur. Çünkü ay sonunda genellikle para kalmaz. Çözüm basit: parayı siz harcamadan önce, banka sizin yerinize kenara koysun. İşte otomatik tasarruf yapma mantığı tam olarak budur. Maaşınız hesabınıza düştükten kısa süre sonra belirlediğiniz tutar başka bir hesaba geçer. Karar vermeniz gerekmez, hatırlamanız gerekmez, pazarlık yapmanız gerekmez.
Aşağıda bu sistemi sıfırdan nasıl kuracağınızı, hangi tutarla başlayacağınızı ve sık yapılan hataları adım adım bulacaksınız.
Otomatik transfer, iki hesap arasında belirli bir günde, belirli bir tutarın kendiliğinden aktarılmasıdır. Bankalar bunu farklı isimlerle sunar: düzenli transfer, talimatlı transfer, otomatik virman, birikim talimatı. İşleyiş hep aynıdır.
Talimatı bir kez kurarsınız, sonra yıllarca çalışır. Mobil bankacılık uygulamalarının çoğunda bu işlem birkaç dakika sürer. Menülerde "düzenli ödeme talimatları" veya "hesaplar arası transfer" başlığına bakın.
Bu detay her şeyi değiştirir. Ay sonuna bıraktığınız tasarruf, harcamalardan artan paradır. Maaş gününe kurduğunuz tasarruf ise bir gider kalemidir. Kirayı ödediğiniz gibi kendinize de ödeme yaparsınız. Bütçe planınızda tasarrufu en üst sıraya yazmak, aylık bütçe oluşturmanın temel adımlarının da özüdür.
Kesin bir formül yok ama şu kademeleme yeni başlayanlar için işe yarar:
| Durum | Önerilen oran | Amaç |
|---|---|---|
| Kredi kartı borcu var | %5 | Küçük tampon + borç kapatma önceliği |
| Borç yok, birikim yok | %10-15 | Acil durum fonu kurmak |
| Acil durum fonu tamam | %20+ | Yatırıma yönlendirme |
Borcu olan biri için sıralama önemlidir. Yüksek faizli kredi kartı borcu varken büyük tutarlarda biriktirmek matematiksel olarak kayıptır. Yine de küçük bir otomatik transferi sürdürmek alışkanlığı canlı tutar.
Tek bir birikim hesabı yerine amaç bazlı hesaplar kurmak motivasyonu artırır. Her hesaba ayrı talimat tanımlayın.
Yıllık giderler kovası çoğu insanın atladığı kısımdır. Sigortanız bir kerede yüksek tutar olarak geldiğinde bütçe bozulur ve borçlanma başlar. Aylık küçük transferler bu şoku ortadan kaldırır.
Birçok banka ve aracı kurum, düzenli fon alım talimatı da sunar. Belirlediğiniz tutar her ay otomatik olarak seçtiğiniz fona yönlenir. Bu yöntem, piyasayı takip etme baskısını ortadan kaldırır. Alım maliyetiniz zamana yayılır. Yatırıma yeni başlayanlar için bu, tek seferde büyük tutar girmekten daha az stresli bir yoldur.